bericht 50
We zitten op het ogenblik weer lekker in de sneeuw. Nier zo veel nog, maar voorlopig blijft het denken we wel liggen, omdat het overdag ook niet boven nul graden komt. Gisteren hebben we een mooi autotochtje door het sneeuwlandschap gemaakt. Weer mooie plekjes ontdekt, die ook in de zomer vast heel mooi zijn. Afgelopen week moest ik een keer met 17 graden vorst naar school. Uit Nederland krijgen we allemaal reacties over de kou hier en hoe erg dat wel niet is. Maar ik kan je verzekeren; het is helemaal niet koud als je warme kleren aan hebt. De natte kou boven nul in Nederland voelt veel vervelender aan. De natte kou beneden nul is daar helemaal erg.
Het is om half vier al helemaal donker en 's morgens om half acht wordt het licht. We hebben op tijd de gordijnen dicht (ook vanwege de warmte), doen kaarsjes aan, lezen, breien en luisteren muziek. Heerlijk ontspannen. We hebben nog steeds geen TV, maar we missen die ook helemaal niet.
Op school zit ik nu in groep 3 (van de 4). Samen met een Philippijnse kinderverzorgster, een Peruaanse musicus en een Roemeense veearts. We gaan snel vergeleken met de anderen. Dat is aan de ene kant wel fijn, maar aan de andere kant ook heel vermoeiend. Ik ben al een vrouw op leeftijd hè. Als ik 's middags thuiskom heb ik echt de pijp wel uit. De lezingen op de middagen ga ik niet meer naar toe. Dat kost nog meer tijd en er zijn dan allemaal tolken de lezing aan het vertalen, ook de vragen die gesteld worden. Je hoort maar amper Zweeds, dus dat is zonde van mijn tijd. De vluchtelingen van buiten Europa horen hier veel over de Zweedse samenleving, maar dat is voor mij minder interessant. Bijv. hoe het rode kruis werkt of de politie komt wel aardig overeen met de Nederlandse situatie. Het lezen van Zweeds gaat heel goed, er ontgaat me niet zo veel. Spreken is wat moeilijker, omdat ik nog niet zo veel woorden heb onthouden als ik wel zou willen. Ook de grammatica is nog niet goed. Maar het verstaan van Zweeds is een ramp. Er zijn heel veel dialecten (per dorp wel verschillend), dus je hoort zelden 'schoolzweeds'. Bovendien zijn er heel veel stomme letters, dus het klinkt heel anders dan wat je leest. Toch vindt de docent dat we het heel snel leren.
Door de islamitische klasgenoten was ik uitgenodigd voor hun offerfeest. Heerlijke gerechten gegeten uit Irak, Libanon, Somalië en Eritrea. Dat was op een donderdag. De dag dat de Zweden traditioneel pannenkoeken eten. De docenten vonden het helemaal niet erg om die een keer te missen, voor zo iets heerlijks.
Eind oktober hadden we ineens 2 heksen voor de deur staan die een zak ophielden; of we daar wel wat snoep in wilden doen. Haloween. Ik schrok me wild, dacht aan Sint Maarten in Nederland en dat ik dan altijd een voorraad snoep in huis had. Dat had ik nu helemaal niet. Gelukkig had ik nog een zakje 'hartjes' van mijn afscheidspakket van de SP. Die dus maar aangebroken. De hele avond is er niemand meer gekomen. De volgende avond weer twee. Het is een traditie die komt overwaaien uit Amerika, maar gelukkig nog niet echt aangeslagen is. Ik vind er ook nix aan. Met St. Maarten zingen de kinderen tenminste nog iets en hebben ze lampionnen gemaakt. Dit is alleen maar een soort eisend bedelen.
Vanaf half oktober raakt Zweden al in de kerstsfeer. De winkels zijn er dan helemaal klaar voor. Het is een enorm commerciële toestand. Maar het lijkt er op dat iedereen wekelijks iets koopt en aan de versiering van het huis toevoegt. Tegen kerst moet het dan wel heel mooi worden. De zomerplantenbakken, de graven op het kerkhof en de gemeentelijke plantenbakken zijn leeg gehaald en er zijn dennentakken ingestoken met heideplanten en/of kerstversiering. Het ziet er allemaal heel verzorgd uit.
Er is hier in elk dorp wel een byggdegard (er moet een rondje op de a, maar ik weet niet hoe dat moet). Dat is in de meeste gevallen een groot oud huis, dat niet verkocht wordt als de bewoners zijn overleden, maar waar de erven 'iets' mee doen. Je kunt er bijna altijd iets drinken met huisgebakken lekkernijen. En je kunt het zien als een klein openluchtmuseum. Het oude ambacht van opa is tentoongesteld, of er is een expositie, een winkeltje, een loppis (vlooienmarkt), er worden eenmalige activiteiten georganiseerd of een cursus. Het is een leuke gewoonte. Het oude blijft bewaard en heeft nog nut ook.
Op het ogenblik zijn er in de byggdegards kleine kerstmarkten. Je vind er veel huisvlijt (breien, haken, weven, houtsnijden, leerbewerken, strovlechten, noem maar op). En natuurlijk allerlei thuisgebakken lekkernijen. Leuk om te bezoeken en de dingen te bekijken. We hebben er inmiddels 3 bezocht en we gaan het nog wel een paar keer doen.
Via de Wereldkrant, en het SP nieuws volgen wij de Nederlandse politiek. Wat een ellende!!! Wat die Rutte allemaal met droge ogen durft uit te voeren. En dan het Cda ! En dan is de coalitie afhankelijk van figuren in de PVV die niet deugen en lekker mogen blijven zitten om als stemvee voor Wilders te dienen. En dat stijgt ook nog in de peilingen. De armoedeval gaat met een duizelingwekkende vaart. Wat is dat voor bevolking die dat allemaal wil?
[moest het toch even kwijt]
In Scandinavië is het "allemansrecht". Dat wil zeggen dat iedereen het recht heeft op toegang tot bijna alle gebieden. Je mag dus wel een groot stuk natuur (meestal bos) tot je eigendom kunnen rekenen, maar iedereen heeft het recht om dat gebied te betreden en ook gebruik van te maken. Zo mag je bessen en paddestoelen plukken voor eigen gebruik, vissen, vuurtje stoken, of wandelen. Een hek om je terrein en bordjes verboden toegang is dus not-done. Toevallig hebben wij een hek om de tuin, omdat ons huis een kinderopvang is geweest. Dan moet het vanwege de veiligheid natuurlijk. Maar we zijn wel de enige in het dorp. We lopen dus rustig door andermans tuin om een kortere route te nemen. De beleefdheid gebiedt wel dat je langs de rand van de tuin loopt. Bij een meer hier in de buurt is een Duitser komen wonen. De weg naar het meer is wettelijk van hem, maar al eeuwen wordt die weg gebruikt door iedereen om bij het meer te komen. Die Duitser heeft nu een slagboom geplaatst en een bord 'verboden toegang'. De bevolking heeft hem er op aangesproken, maar hij laat het zoals het is. Men is uiterst verbaasd dat die man de traditie van het land gewoon overboord zet en de grond als Zijn eigendom claimt.
De natuur is van iedereen. Je mag alles uit de natuur gebruiken. Op een paar beschermde planten na. (kerstbomen uit het bos halen staat een hoge boete op) De Zweden gaan ook heel zorgvuldig met de natuur om. Misschien wel juist omdat er een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid ligt. Het is eigenlijk van niemand en dus van iedereen.
Het is trouwens best leuk om van diverse kanten te horen dat je gemist wordt en dat je werk gewaardeerd werd. Dat kun je maar beter nog bij leven horen hè.
Nou ik mis het vele werk niet dat ik in Nederland deed. Wel de mensen waar ik mee werkte. Daarom is het heel fijn om via de mail, post of skype contact te hebben.
Om elf uur heeft Alinda sneeuw geruimd; het is nu kwart voor één en het mag wel weer. Het sneeuwt maar door. Mooie schone wereld. De camper hebben we ingepakt in een groot zeil van 20x7 meter. Die moet zo de winter maar overleven. Dan kan hij in de zomer dienen als overnachtingsplek voor gasten. (net als de twee tweepersoons logeerkamers en de tentruimte in de tuin)

bericht 49
Vanmorgen was ik een kwartier te laat op school. Gisteravond is het gaan sneeuwen, dus moest ik vanmorgen eerst sneeuwruimen. Er ligt wel zo'n 6/7 cm. mooie droge sneeuw. Het is een mooie wereld zo. Er werd helemaal niet geschoven, dus ik ben nu wel blij met de spijkerbanden. De temperatuur komt nauwelijks nog boven nul uit. Maar helaas........aan het eind van de week zal het gaan regenen. Men zegt dat de twee eerste keren dat het sneeuwt het weer wegsmelt. Pas de derde keer blijft het liggen. We hebben al een keer een klein wit vliesje gehad. Ik weet niet of dat meetelt. Ik hoop maar dat het niet glad wordt met regen op de sneeuw.
Dat ik op school nu mijn eigen programma mag afwerken is wel lekker. Zo schiet het meer op.
Als ik 5 morgens per week naar school ga, komt er 's middags niet zo veel meer van werken, omdat we dan ook nog gaan wandelen. We doen nog wel iets hoor, maar lezen, breien, muziek luisteren is dan wel een heerlijke ontspanning. In Nederland regent het nog steeds warm water lezen we in de krant. Nou, wij zijn blij met dit mooie weer hier.

bericht 48
De afgelopen week had ik herfstvakantie van school. Ik heb er zelf nog 3 morgens bij genomen, omdat ik wel eens wat in huis wilde opschieten. En dat is goed bevallen.
De Zweedse les gaat vreselijk langzaam, omdat er zo veel niet-Europeanen en niet zo gemotiveerde leerlingen bij zitten. Ik heb het er met de docent over gehad, dat ik dat toch wel zonde van de tijd vind. Nu krijg ik andere boeken en mag ik voor mezelf werken. Hij komt dan steeds even bij me langs om vragen te beantwoorden en dergelijke. Ook krijg ik boeken en CD-s mee naar huis. Zo gaan we dan dus vanaf morgen verder. Ik hoop dat ik dan wat sneller door de stof heen kom. Het lezen en praten gaat best al lekker, maar het verstaan van de Zweden is een ramp. Daar oefen ik trouwens ook veel te weinig mee, omdar we bijna niemand echt spreken. Dan moet dan later maar eens.
Alinda gaat niet naar Zweedse les, omdat zij officieel in Nederland woont en dus ook geen persoonsnummer heeft. Ze zou dan alles zelf moeten betalen. Zij doet het met wat ik mee naar huis neem.
We hebben ook regelmatig een excursie van school of een lezing. Zo waren we op bezoek in een bejaardentehuis. De bewoners hadden een mooie kamer met een pantry, een slaapkamer en een eigen douche/wc. Er waren 3 afdelingen met elk 12 bewoners. Op elke afdeling werken overdag en 's avonds 4 verzorgenden en 's nachts één. Er zijn hier wel bejaardenhuizen of gezinsvervangende tehuizen, maar men streeft er naar om de mensen zo veel mogelijk in hun eigen huis te laten wonen. Er is dan ook genoeg thuiszorg beschikbaar. Als het moet ook dag en nacht. Ik weet van een totaal verlamde jongeman die zelfstandig woont en 24 uur per dag iemand bij zich heeft. De verzorgenden zijn in dienst van de gemeente en rijden in een auto van de gemeente. Je ziet er inderdaad heel veel rijden.
Ook hadden we een lezing van een wethouder. Om ons te vertellen over de Zweedse politiek. Die verschilt bijna niet van de het Nederlandse systeem. Hij vertelde dat in Hagfors volgend jaar begonnen wordt met de bouw van een methanolfabriek. Dat gaat 500 arbeidsplaatsen opleveren en als de fabriek klaar is zijn er 200 personeelsleden nodig. Dat is een enorme push voor een gemeente waar 1/3 van de bevolking 65+ is. Er zijn dan ook natuurlijk veel meer gezondheidszorgers, onderwijzers e.d. nodig. Zweden bouwt die fabriek, omdat ze onafhankelijk van olie wil worden. Er gaat dan veel meer GFT opgehaald worden en er is natuurlijk heel veel hout en houtafval in dit land. Let wel: voor elke gekapte boom moeten er 2 nieuwen geplant worden.
Nadat we vorige week een paar dagen met veel regen hadden (net als in Nederland) is het nu al weer een poosje lekker zonnig met flinke vorst 's nachts. De zon staat de hele dag op het raam en verwarmt alles dus lekker. Scheelt een hoop stookkosten. Heerlijk weer is het zo.
Als het even kan wandelen we elke dag. Alleen heb ik steeds meer last van mijn versleten heup. Er zijn al dagen geweest dat ik bijna helemaal niet kon lopen vanwege de pijn. Ik ben bang dat ik me een nieuwe heup moet laten aanmeten. Daar zit ik niet echt op te wachten. Maar goed nu gaat het weer goed en loop ik elke dag weer een mooi stukje in de prachtige natuur hier.
Op het ogenblik, zondagmorgen 11.45 uur, schijnt de zon, is de lucht mooi blauw met een enkel wolkje en is het -2 graden.
Van de buurman hoorden we dat de elandenjacht niet zo veel had opgeleverd. Er waren er niet zo veel omdat er hier in de buurt 10 wolven zitten. Ik vraag me af of elanden daarvoor echt op de loop gaan. Maar goed, er zijn er tenminste niet zo veel geschoten.
Alinda is begonnen met breien en ik ben met haar mee gaan doen. 's Avonds met een muziekje er bij of Zweedse les en je hebt geen TV nodig. We hebben trouwens nog steeds geen schotelantenne gekocht. Helemaal geen haast mee.
Op 1 november was het allerzielen/allerheiligen. Dat wordt hier gevierd op de 1e zaterdag na 1 november, omdat mensen meestal van ver moeten komen om de graven van hun geliefden te bezoeken. Er staan meestal wel wat kaarsen op de graven te branden, maar nu staat het kerkhof vol kaarsen. Ook op de muur rondom het kerkhof. Dat doet ons wel wat. Het is ontroerend om dat met z'n allen te beleven. En in het donker een prachtig gezicht. Alleen zijn wij eerst naar de kerkdienst gegaan en dan hadden we niet moeten doen. De tenen staan ons dan krom in de schoenen. De volgende jaren gaan we, net als de meeste Zweden trouwens, gewoon in stilte op het kerkhof onze kaarsjes branden en herdenken. Jammer dat het in Nederland niet meer gebeurd.
Een hartelijke groet van ons beiden.

bericht 47
En nu maar hopen dat ik voorlopig in de lucht kan blijven. Computers zijn mooie dingen, net als allerlei andere electronica, maar als het niet werkt....... je kunt er niet meer zonder hè.
Eerst maar een slecht bericht: met de auto zijn we bedrogen uitgekomen. Na de grote beurt die we hebben laten uitvoeren, bleek nu de remvoering totaal versleten, de lagers moesten vervangen en de wielophanging vernieuwd. Dat heeft al met al dus een bom duiten gekost. Intussen hebben we 4 nieuwe spijkerbanden met 2ehandsvelgen er onder zittten. En nu maar hopen dat we het nog een poosje kunnen uitzingen.
Voor alle zekerheid hebben we besloten geen verbouwing in de douche te laten doen en ook geen carport voor de camper te laten bouwen. We kunnen beter wat reserve opbouwen voor als er een andere auto moet komen.
Nu dus wat betere verhalen: Ik ben met mijn pijnlijke benen naar de dokter geweest. Niets aan de hand; just old age !!!
Ik was in de bergen van de zomer gevallen en met mijn been tussen keien gezakt. Maar het bleef maar blauw en werd pijnlijker. Het is gewoon door de leeftijd een wat slechtere doorbloeding. Intussen ben ik dagelijks met arnica aan het smeren en het is al een stuk beter.
Gezondheidszorg is hier gratis. D.w.z. Ik kreeg een soort van knipkaart waar de 150 Kr. die ik moest betalen, op aangetekend werd. Als ik aan de 1200 Kr. ben is de rest gratis. Dus geen dure premie meer en alleen een eigen risico van zo'n €130,-
De bloeddruk is gemeten, ik heb een plas ingeleverd, en als er niets gevonden wordt, krijg ik over 3 maanden een oproep om voor controle te komen. De bloeddruk was nauwelijks meer verhoogd. Ik heb nu Zweedse plastabletten. Als over 3 maanden alles goed is gegaan krijg ik pas over een jaar weer een oproep voor controle en krijg ik ook voor een jaar medicijnen. Natuurlijk kun je altijd tussendoor komen als je klachten krijgt.
Op 1 oktober was het hier "Kanelbullardag". Kanelbullar zijn een soort cakejes met kaneel. Ze zijn er van 1hapsdingen tot hele taarten. Wel lekker. Een andere Zweedse lekkernij zijn de gehakt-bullar, je weet wel van IKEA.
Op 11 oktober begon de elandenjacht. Onze, overigens alleraardigste, buurman Kjell is er helemaal weg van. In de zomer liep hij er al steeds over te vertellen en moest ik zijn trofeeën zien. Hij showde o.a. een foto van zijn zoontje van 4 bij een grote elandenkop die op tafel lag en waar het bloed uit droop. Bah!!! Het is een rare toestand hoor. Een bosperceel wordt in vierkante stukken verdeeld en alle jagers krijgen door loting een deel toegewezen. En dan maar wachten tot er een eland in jouw deel wil komen om afgeschoten te worden. Het duurde een week en we hebben veel knallen gehoord. Tot kerst gaat het nog alleen in de weekenden door.
We hebben inmiddels de garage een beetje verbouwd. Het tussenwandje moest er uit, omdat anders de auto er niet in zou passen. Ik had er net een ophangsysteem aan gemaakt. Afijn, het is nu klaar, de auto staat er in. Voor het opruimen van alle rommel moeten we nog maar eens de mouwen opstropen. Ik hoef nu hopelijk geen ruiten meer te krabben in het donker om 7.30 uur.
Want ik moet nu 5 morgens per week van 8.15-11.15 naar de grote klas in school. De wekker loopt om 7 uur af. Brrr, ik ben 's morgens vroeg niet op m'n best.
De hal hebben we nu klaar. Dat lijkt dus nu echt wat. Alleen zit de kapstok nog niet in elkaar; ik ben onderdelen kwijt. Ik snap er niets van, alles is al uitgepakt en ik ben ze niet tegengekomen.
Op school zitten we met 14 mensen in de klas. Allemaal uit het Verre-Oosten of het Midden-)osten en Oost-Afrika. Ik ben de enige Europeaan. Ik ben ook de enige die (omdat ik EU-burger ben) geen bonus van 12.000 Kr. krijgt als de cursus klaar is. Er zijn een aantal vrouwen uit Thailand en Vietnam die met een rijke Zweed getrouwd zijn en die krijgen het dus wel. Daar baal ik wel behoorlijk van. Na school heb ik vaak nog een boodschapje, rij dan weer een half uur naar huis, eten, ons vaste rondje lopen en dan heb ik het wel gehad voor die dag. We gaan dan lekker iets leuks doen; lezen bijv. Van klussen komt gewoon niet zo veel. En het kan ons ook niet schelen. Als we weer wat zin hebben beginnen we wel weer. Tijd zat.
Af en toe heb ik een hele dag school, omdat er dan in de middag een spreker komt of we een excursie hebben. Ach, ik begin toch al een leuk mondje Zweeds te praten. Verstaan is een ander verhaal !
Alinda heeft last van Ischias gehad. Ze is met een warme kruik tegen de pijnlijke plek in bed gaan liggen en toen was het wel snel weer over. Ze heeft een tas vol wol gekocht en is begonnen met het breien van een sprei. Allemaal vierkanten in geel-groene tinten.
Het heeft een paar dagen wat gemiezerd, maar nu is de lucht weer helder en schijnt overdag de zon. Het vriest wel behoorlijk. Vanmorgen was het -10 toen ik opstond en vanavond om 6 uur was het al weer -6. Maar die droge vorst met overdag een heerlijk zonnetje is wel lekker. We doen thermo-ondergoed aan en dan is er geen centje pijn. Een verwarmde stoel in de auto is wel heel behaaglijk hoor.
De overbuurman Günnar vertelde trouwens dat er voor vannacht sneeuw voorspeld is. Gelukkig staat de auto in de garage. De sneeuwschuiver en sneeuwschep staan bij de voordeur, dus we kunnen ons direkt uitgraven als het nodig is en we hebben in het magazijn genoeg voorraad staan. Wij zijn voorlopig niet bang voor de winter.

bericht 46
We zijn even uit de lucht geweest wegens computerproblemen. Het lijkt hier alsmaar moeilijk te zijn om on-line te blijven. Maar nu weet ik dat het aan de dongel ligt. Die moet ik nu terugsturen naar de provider en dan ben ik hem ongeveer 2 weken kwijt. De ervaring in Zweden leert me dat het langer zal gaan duren, want hier heeft niemand haast. In Hagford heb ik trouwens een computerwinkel gevonden die goede service geeft. De eigenaar is een grote Viking, met blonde paardestaart en zijn winkelmeneer is nog groter en zit bovendien vol tatoes. En aardig dat ze zijn!! Met de baas heb ik al een paar keer heel leuke gesprekken gehad. Heel inspirerend. Ze zijn uren met mijn computer bezig geweest; al telefonerend met de provider. Aan het eind van de rit hoefde ik niet te betalen, want een goed gesprek was veel meer waard.
Als ik noodgedwongen off-line ben ga ik naar de bibliotheek, waar een internetcafé is. Maar dat is vlak naast het AZC en daar staan de asielzoekers in de rij om te internetten. Je krijgt daar maar een kwartier en in die tijd moet ik dan mijn mails zien af te werken. Dus als je niet snel iets van me hoort, weet je waar het aan ligt.
Die service bij de computer-Vikingen is trouwens uniek, want je moet hier echt heeeeeeeeeeel lang wachten op hulp. Een gevleugeld woord is hier "näste vecke kanske": "volgende week misschien"; nou dan weet je dat je lang kunt wachten. Ik had offertes gevraagd aan de loodgieter, de electricien, het klussenbedrijf, de garage: niks-nada in 3 maanden tijd. Komt maandag ineens de loodgieter om de zaak te bekijken en een offerte te maken. Het is echt ergerlijk hoor. Maar iedereen leeft daar gewoon mee. Het was trouwens zo, dat de electricien wel onmiddellijk mijn wasmachine kwam aansluiten toen ik dat vroeg. Gelukkig maar!
De hovenier (uit Friesland) is gelukkig wel iemand die zich aan afspraken houdt. Hij gaat de carport voor de camper waarschijnlijk bouwen. De enige klus die we laten doen voorlopig.
We laten nu niets doen, want het geld is op en de uurlonen zijn hier erg hoog. We zien later wel weer.
Maandag is de verhuizer weer geweest. Moeder en zoon. Ze hebben hier voor het huis in de auto geslapen en 's morgens hebben we gezellig samen ontbeten. We hebben leuk contact en ze komen vast nog eens langs. We kregen nog een heerlijke slagroomtaart en een echte schep om bessen te plukken. (Wij waren zo onnozel om een kinderschepje te kopen, dat was wel lachen)
De taart hebben Alinda en ik vandaag lekker (bijna) opgemaakt samen, vanwege mijn verjaardag. Raar, jarig zijn als er niemand langs komt hoor. Maar ik kreeg veel kaarten, telefoontjes en skypes. Daar was ik erg blij mee. Ik heb van Alinda een lekkere stoel gekregen, het derde deel van Stieg Larssons boekenserie en een plantje. Ik ben erg verwend dus.
De herfst hier is overweldigend. Felle kleuren bladeren, die ook nog lang aan de bomen blijven zitten. We hebben geen regen, dus het krijgt alle tijd om te drogen. Als dan de zon er op schijnt weet je niet wat je ziet. Het wateroppervlak van het meer is soms spiegelglad en dan zie je alles ook nog eens twee keer.
Het wordt hier op het ogenblik om 6.30 uur ongeveer licht, maar om 19.00 uur is het al goed donker. We hebben gehoord dat het in de winter om 9 uur licht wordt en om 15.00 uur donker. Dus dat worden mooie lange avonden om te lezen en te knutselen.
We hebben vorige week ook de wekelijkse Tora-studie weer opgepakt. Door alle drukte en onrust schoot dat er het laatste half jaar helemaal bij in. Even weer aan het vaste ritme gaan wennen, maar hebben er wel weer veel zin in.
De auto rijdt uitstekend, maar nu begint hij wat lawaai te maken (uitlaat?) Maandag maar eens naar de garage. Ik hoop niet dat het een ernstige situatie is......... Zelf heb ik een afspraak bij de dokter, omdat mijn benen de laatste weken wat pijn doen. Maar even naar laten kijken dus.
Dus.....voorlopig even geen bericht. Ik meld me weer als de PC in orde is. Tot dan.

bericht 45
Intussen zijn we in Nederland geweest en hebben de kinderen en kleinkinderen (resp.zussen en broers, neefjes en nichtjes) en wat vrienden bezocht. Het was fijn om iedereen weer in levende lijve te zien.
Deze keer hebben we zowel heen als terug de kleine veerpontoversteekjes gemaakt. Kosten voor beide ponten samen €100,-. Het scheelt ongeveer 150 km. minder rijden dan helemaal door Denemarken. Maar in Duitsland hebben we zo veel vertraging gehad, dat het in tijd niet scheelde. We waren om 3.45 uur vertrokken en waren om 21.00 uur bij Wilja. De volgende dag zijn we naar ons logeeradres in Vorden gegaan. Na een week naar het logeeradres in Boyl. Het is fijn om een eigen plekje te hebben waar je tussen de bezoekjes door weer even tot rust kunt komen. Het is best druk om bijna elke dag iemand te bezoeken of te ontvangen.
Alinda was al drieeneenhalve maand weg en ik nog maar tweeeneenhalf, maar o,o,o, wat overvalt je de drukte als je in Duitsland aan komt direct al. Het verkeer is gewoon gekkenwerk. Wat ben je dat dan al heel anders gewend in Zweden. Vooral bij Hamburg en Bremen hadden we veel vertraging.
De terugweg hebben we op zondag gedaan. Dan rijden er geen vrachtauto's in Duitsland en Denemarken. Dat scheelt een slok op een borrel. We zijn toen via Osnabrück, Hannover, onder Hamburg langs naar Puttgaarden gereden. Dat is een veel betere weg en bovendien mooier.
In Zweden hebben we de route via Jönköping genomen. Die gaat niet door allemaal plaatsen met rotondes en stoplichten. Dat reed dus veel rustiger. Het was een prachtige route. Dit verdient aanbeveling voor wie ook eens met de auto naar ons toe wil komen.
We vertrokken om 3.30 uur uit Boyl en waren om 20.00 uur thuis. Qua kilometers was er nauwelijks verschil.
Thuis......ja we kwamen echt thuis. We verlangden allebei er naar om weer terug te gaan. Hoe fijn het ook was om iedereen weer te zien, we voelen ons hier toch het lekkerst.
En dan het weer. Het is een paar graden kouder, maar de lucht is strakblauw en de zon schijnt de hele dag. We hebben elke dag al weer gewandeld. En wat een heerlijk frisse lucht. De herfstkleuren; geel oranje, bruin en rood knallen je tegemoet tegen een achtergrond van dennengroen. Prachtig gewoon.
Buurman Kjell heette ons hartelijk welkom terug. Ook dat doet goed.
We gaan nu de winter tegemoet. Wel spannend hoe het zal zijn, maar we zien er niet tegenop. Er bestaat geen slecht weer, zeggen de Scandinaviërs, wel slechte kleding. En zo is het maar net.

Nog even iets van voor onze vakantie. "Mijn school" heeft een nieuw gebouw en die werd geopend door Koning Carl XVI Gustav. Ik heb dus de koning van heel dichtbij gezien. Dat is me met Beatrix nog nooit overkomen. Er was me verteld dat hij niet al te intelligent is, maar wel aardig. Nou ja, de andere sprekers deden hun woord uit het blote hoofd, maar de koning las een briefje voor. Ik verstond er natuurlijk niet veel van, maar wel dat hij elke zin met En.......begon.
De koning heeft hier trouwens alleen maar een ceremoniele functie. Hij heeft geen enkele inbreng in de politiek. Het was een aardig informele toestand. Hij werd gereden in een kleine volvo en ik heb geen enkele bewaking gezien. De koning liep gewoon tussen het personeel en de leerlingen. Ook was niet heel Hagfors opgeknapt en schoongemaakt. Dat is bij Trix wel even wat anders.

De verkiezingen zijn hier intussen ook geweest. Er is geen absolute meerderheid meer voor centrum rechts, maar ook niet voor links. De Zweedse PVV is wel met 20 zetels (van de 349) in het parlement gekomen. Meer dan de prognoses aan hadden gegeven. Maar geen van beide vleugels wil met ze regeren en ze ook niet gedogen. Ze willen geen Nederlandse toestand. Maar het formeren gaat dus wel lastig worden. Er moet contact gezocht worden met een andere oppositiepartij.
Ik las net dat de besprekingen in Nederland voor een rechtse regering klaar zijn. (Ik moet aan de rand van de gulden denken).
Morgen ga ik weer naar school en we zullen ons gaan storten op de vele klussen die er nog gedaan moeten worden. Maar de winter is nog lang. Dus tijd zat (en anders maar volgend jaar).In de eerste week van oktober zal ook de rest van de verhuisspullen komen.
We houden je verder op de hoogte............

bericht 44
Er valt elke keer best veel te vertellen valt me op. Dus.......vooruit met de geit.
De auto heeft een grote beurt gehad. Je koopt hem hier zonder garantie of controle, dus dat leek wel verstandig. Kostte wat, maar hij is dan nu ook helemaal perfect (hopen we).
Hij moest al om 7 uur in de garage in Hagfors zijn!!! Dus om 6.30 uur ging ik op weg. En druk dat het was op de weg! (Voor Zweedse begrippen dan hè) Hier begint het meeste werk om 7 uur 's morgens. De meeste mensen moeten wel een uurtje rijden om er te komen. Dus vroeg opstaan zijn ze wel gewend. Ook in de winter. De kinderen beginnen op school net zo vroeg. School is na de middag vrij en dan gaan de kinderen naar de "vrije tijd". De ouders zijn om een uur of drie weer thuis en hebben dus nog lekker lang vrij. Er is veel werk om, aan en in het huis, dus die vervelen zich nooit. Om 10 uur zie je nergens meer licht branden (alleen ik ben nog op; ik moet nog erg aan dat ritme wennen). Volgens mij wordt er bijzonder weinig TV gekeken.
Mijn Zweedse les is ook begonnen. De eerste keer moest ik er om 8.15 uur zijn. Maar er kwamen nog een aantal nieuwelingen om 9 uur, dus moest ik wachten. Waarom ik dan zo vroeg moest komen???? Afijn, ik heb me grandioos zitten schamen voor een groep Nederlanders. Dat heb ik vaak in het buitenland. Zegt er eentje "Wat een klotenzooi hier hè". De anderen lagen in een deuk. De docenten lachten maar wat mee. Geen idee natuurlijk wat er gezegd werd. We kregen wat voorlichting over wat er zou gaan gebeuren tijdens de 525 uur les die we gaan krijgen, voor we het diploma krijgen. Daar ben ik dus wel een jaar zoet mee. Ik moest de volgende dag om 13.00 uur weer komen. En.........ik kreeg privéles. Dat gaat nu 4 weken gebeuren. Vier middagen per week van 13.00-14.20 uur. Daarna stroom ik in een bestaande groep in en moet dan 5 morgens per week van 8.15-11.15 uur komen. Het is doodvermoeiend om alleen de beurt te krijgen, maar aan de andere kant schiet het ook wel lekker op. Ik heb er nu 5 lessen op zitten.
De docent is Nederlands aan het leren, dus we vertalen steeds 2 kanten op. Tussen door hebben we leuke gesprekjes over een onderwerp, waarbij we beiden de taal leren. Zijn Nederlands is al wel beter dan mijn Zweeds.
We zijn al een paar keer naar Karlstad geweest voor boodschappen. Laatst hebben we er bij de Thai gegeten. Een buffet voor €8,50. En lekker dat het was! Je kunt hier trouwens heel betaalbaar uit eten.
In augustus zijn hier overal kreeftenfeesten. Men vangt of koopt rivierkreeften en die worden feestelijk verorberd. Overal zie je wegwerpservies, servetten, lampions e.d. met kreeften er op.
Ik denk dat het vooral in huis gebeurt, want we hebben er niets van gemerkt.
Het klussen in huis ligt helemaal stil. We zijn vooral veel buiten bezig. Voor het grote snoeiwerk heb ik een hovenier laten komen. Het was veel te zwaar voor ons. De vaste planten lijken de verhuizing overleefd te hebben maar de buxussen zijn nagenoeg allemaal dood.
We plukken nog steeds bessen (nu ook cranberries), maken jam en chutneys. Bij de achterbuurvrouw rapen we de wereld aan valappels. Bovendien moet de grote lap gras elke week gemaaid en gestrimd worden.
Die beer die vlak bij ons huis was gezien is geen sterk verhaal. Van diverse kanten hebben we gehoord dat het echt zo is. Neemt niet weg dat we gewoon allerlei wandelingen maken en ook nieuwe mooie paadjes vinden.
Met de buren ben ik naar een jaarmarkt geweest. Ergens op een boerenland. Veel kramen met lekkere dingen (ook Hollandse kaas en bloembollen) en veel andere waar. En wat zo heerlijk was.........geen muziek. Wel op de kermis, maar dat was niet luid. Het was gezellig. Bekenden ontmoetten elkaar en maakten babbeltjes. De volgende dag wilde Alinda ook wel en zijn we samen nog eens geweest. Hele dikke lamswollen sokken gekocht.
Ik kwam laatst thuis met cranberries en dat zag de buurman. Hij zei dat ik even naar zijn vrouw moest gaan want die was net jam aan het maken. Ik heb het recept van haar gekregen. Goeie mop: wij plukken met de hand; de Zweden hebben een soort kam met een zak er aan waar ze de hele struik met één schepbeweging mee leeghalen. Wij hadden een paar uur over 1 kilo gedaan. De buurman een half uur over 5 kilo. De volgende keer mogen we de schep lenen. We hadden die dingen al veel in de winkel zien liggen, maar geen idee wat het was. Zo wordt je dus steeds wijzer.
Op het ogenblik ben ik behoorlijk moe. Elke dag naar school en thuis nog wat studeren; en de gewone dingen die eigenlijk ook door moeten gaan. Maar ik ben wel gemakkelijker geworden. Als het te veel is, laat ik het liggen. Gelukkig doet Alinda veel in huis.
Vrijdag 10 september gaan we 's morgens heel vroeg op weg naar Nederland. We slapen dan een nachtje bij Wilja en gaan dan zaterdag naar het zomerhuisje in de Achterhoek. De week erna gaan we naar een zomerhuisje in Boyl. We hopen een aantal bezoekjes af te leggen. We zijn dan weer bereikbaar op het Nederlandse mobiele nummer. Op 26 of 27 september gaan we dan weer op huis aan.
Ik ben met de computer uit de lucht van 4-28 september. Als ik bij iemand ben die een computer heeft kan ik natuurlijk wel even mailen. (of een blog schrijven)
Enne............we hebben weer een mooi zomers weertje. Lekker puh.