bericht 54
Deze week zijn het hier de "mellan dagen" (tussen dagen). D.w.z. dat tussen kerst en nieuwjaar de winkels opruiming hebben. En alles gaat weg voor soms zelfs minder dan de helft van de prijs.
Het schijnt een enorme drukte in de stad te zijn. Gelukkig hebben wij niets nodig. Het zou ons ook veel te druk zijn.Wij zijn vorige week al naar Karlstad geweest; gewoon omdat we er zin in hadden. Alinda vindt het wel leuk om af en toe naar de stad te gaan. Het is hier gewoon minder druk, er jammert je geen muziek tegemoet en natuurlijk voelt ze zich ook beter. Zo kan ze hier dus veel meer aan. Er is een hobbywinkel in Karlstad, maar die verkopen niet wat wij zoeken voor de kaartenmakerij. Wel hebben we iets gekocht om leuke kerstpoppetjes te maken. Dat is weer iets wat niet in Nederland is. We hebben ook nog lekker gegeten in een wokrestaurant. Er zijn hier ontzettend veel restaurantjes waar je voor nog geen €10,- kunt eten. En ook nog erg lekker.
Nu het zo'n 10 à 15 graden warmer is zijn er ook meer mensen buiten te zien. Er rijden af en toe sneeuwscooters (dus toch eens lawaai in de straat, maar het is niet noemenswaard)en het langlaufen is begonnen. De piste hier vlak bij huis is nu ook aangelegd.
De Zweden zijn nagenoeg allemaal dol op de winter, behalve onze overbuurman, die klaagt steen en been en begrijpt helemaal niet dat wij altijd maar wandelen en het nog fijn vinden ook. Er zijn heel veel mensen die 's morgens als het nog donker is eerst gaan wandelen (al of niet nordic) voor ze aan de dagtaak beginnen. Nou zulke ochtendmensen zijn wij nu ook weer niet. Als het zonnetje 's middags schijnt gaan wij er op uit.
En nu maar op naar de jaarwisseling. We zijn benieuwd hoe dat hier verloopt. Jullie, lezers van de blog, in ieder geval prettige dagen. En .....je bent een rund als je met vuurwerk stunt !!!

bericht 53

Wat een eigenaardige kerstdagen waren dit ! We waren met ons tweetjes thuis in een besneeuwde wereld die alle geluiden dempt. We hebben hoegenaamd geen beweging gezien van mensen buiten. Wat een stilte. En wat heben we er van genoten. Lekker rustig zitten breien, kaarten gemaakt, Tora gestudeerd, sneeuw geruimd en een spelletje gedaan. En ons kerstdiner bestond uit.........spruitjes. Lekker joh.

De temperatuur was gisteren gestegen tot -13 en vandaag was het -7. Met het gevolg dat we weer sneeuw er bij hebben gekregen. De verwachting is dat er nog meer gaat komen.

Vorige week hadden we op school een knutseldag. Iedereen werd gevraagd z'n knutselarijtjes mee te nemen. Alleen een vrouw uit Lithouwen en de Thaise dames hadden iets meegenomen en ik had onze zelfgemaakte kaarten meegenomen. Ze vielen goed in de smaak en er zijn zelfs 24 verkocht. Ik had al gemerkt dat dat soort dingen hier helemaal niet worden gedaan. Terwijl op de kerstmarkten allerlei huisvlijt werd verkocht. Ik heb mijn docenten gevraagd of zij dachten dat het misschien geschikt zou zijn voor de verkoop hier in Zweden. Ze waren daar allebei zeer positief over. Mijn leraar is bevriend met de directeur van een volkshogeschool en hij gaat informeren of ik daar geen les kan komen geven in al die papiertechnieken. Dat is dan zo maar ineens een heel nieuwe gedachte, waar ik even aan moet wennen, maar het lijkt me wel erg leuk.

Een echtpaar uit St. Oedenrode, dat ook bij mij op school zit, heeft hun autoreparatiebedrijf daar verkocht en hun buurman was een groothandelaar in knutselpapier. Ik heb het adres gekregen en intussen een mooie bestelling geplaatst. Want wij houden van kaarten maken met alerlei technieken en als we daar op markten een centje mee zouden kunnen verdienen zou dat wel prachtig zijn.

Op school hadden we ook Julfest en we mochten onze gezinsleden meenemen. Alinda zag er erg tegenop om al die onbekenden te ontmoeten, maar ze is wel meegegaan. Achteraf heeft ze er toch erg van genoten. Ze kent nu de mensen, die ik dagelijks zie en waar ik over vertel. Ze deed het echt geweldig daar. 's Morgens hadden we eerst een leuke film (Zweeds gesproken en Zweeds ondertiteld, dat was heel goed te volgen voor ons allebei). Daarna was er een Julbord met een smörgasstorte en allerlei Russische en Thaise gerechten. Heerlijk allemaal. Tussendoor waren er zang en muzikale optredens van de klasgenoten.

Ik heb nog 2 weken kerstvakantie, tot 10 januari. Ik kan dus nog even flink aan het klussen. Er moet nl. nog best veel gebeuren.

Oja, ook vermeldenswaard: we hebben nog geen enkel rotje gehoord. In Wilhelminaoord was het eind oktober al vaak prijs.

bericht 52
Gisteren was het de kortste dag van het jaar. Dat betekent hier dat het om half negen pas licht is en dat het om vier uur al helemaal donker is. De winter is gisteren dus ook begonnen. Dat zou je niet zeggen als je de weerberichten van de hele wereld bekijkt. Overal te veel regen, met overstromingen. Zelfs in de Sahel (sic) hebben ze last van te veel regen; op Curacao zijn de stranden weggespoeld; in Europa heeft de winter vroeg en streng toegeslagen.
Ook hier in Zweden is het extreem. De koudste maand is meestal februari (vorig jaar 34 graden vorst, en dat was uitzonderlijk). Bovendien kan het hier met kerst zomaar sneeuwloos zijn.
Maar nu is er op 9 november al sneeuw gevallen, die ook nog eens is blijven liggen. Het heeft alleen maar bijgesneeuwd. Ook is er al wel een maand erg strenge vorst. Gisteravond om half elf vroor het al 27 graden en vanmorgen om half negen was het -29 !
Wat zal de energierekening gaan doen aan het eind van het seizoen?
Wij leven trouwens alleen op de bovenste verdieping, dan hoeven we beneden alleen de zaak maar vorstvrij te houden. We dragen thermo-ondergoed en warme kleding, dus we hebben geen last van de kou. Als het zo koud is, is de lucht heel helder en kan het dus niet sneeuwen. Zijn er wolken dan stijgt de temperatuur zomaar met 10 of 15 graden en krijgen we weer sneeuw.
Er was vannacht een prachtige volle maan, die heel dichtbij lijkt te staan. Vanmorgen ging hij roze onder. Dat schijnt te maken te hebben met de maansverduistering, die hier overigens niet te zien was.
Het is wel een prachtige wereld hier hoor.
Op 13 december hadden we het Lucia-feest. Lucia is de heilige die het nieuwe licht in de donkerste tijd komt brengen. Overal worden jonge meisjes als Lucia gekozen en zij mag dan in een witte jurk en met een kroon op haar hoofd waar kaarsen in branden het licht binnenbrengen.
Ook op mijn school was een (Thaise, Zweden is multi-culti) Lucia. Er is dan weer eens een gelegenheid om gebak te eten. Dat grijpen ze hier aan bij elke gelegenheid.
Op school zit ik samen met vluchtelingen uit Irak, Palestina, Somalië en Eritrea. Immigranten uit Nederland, Schotland, Duitsland en Roemenië. Een Philippijnse, die hier getrouwd is en met 10 Thaise dames. Daar kun je ze blijkbaar per dozijn kopen of ze geven kwantumkorting, want er zijn er hier heel veel. Ze zijn tussen de 20 en 35 jaar en trouwen met 60+ Zweden. Erg ongezond als je het mij vraagt. Maar het zijn erg aardige vrouwen, ik kan goed met ze opschieten.
De kersttijd is een langdurige geschiedenis. Het begint al in oktober en duurt tot de 13e kerstdag. Er wordt in elk huis en in elk restaurant een "Julbord" (kersttafel) gehouden. Dit in de vorm van een buffet. Typische Julgerechten zijn: Gekookte ham, vis en risgryntgröt (het smaakt zoals het klinkt). Rijstebrij dus met zoetigheid. Het heeft hier allemaal niet zo veel met de geboorte van Jezus te doen. Dat is meer een aangelegenheid in de kerk. Wat iedereen hier viert is "Jul". Joelfeest dus. Het feest van de zonnewende. Een overblijfsel uit de Germaanse tijd. Er was een goede kabouter "de Tomte", die bij de mensen aanklopte (klappar) en een stuk hout naar binnen gooide, zodat ze zich konden warmen. Hij had een grijs pakje aan met een grijze puntmuts. In de vorige eeuw heeft een sprookjestekenaar er een rood pakje van gemaakt en is hij gegroeid. In andere landen werd het toen de kerstman, maar hier is het nog steeds de Tomte en hij brengt op 24 december Julklapper (cadeautjes). Kerst is door de kerk op deze tijd ingesteld, om aan te sluiten bij het oorspronkelijke feest, maar het heeft hier echt niets met elkaar te maken. Het is een erg gezelige tijd. Mooie versieringen, veel lichtjes. Maar niet zo oubollig als in Nederland. Ze zijn hier ook nog heel traditioneel met veel rood/groen en goud/zilver. Ik dacht dat het veel te lang zou duren, maar het is eigenlijk wel heel gezellig zo.
Vandaag heb ik de hele dag besteed aan het schrijven van kerst en nieuwjaarsgroeten. Ik zat met de laptop op schoot voor het raam, met uitzicht op het dikke pak sneeuw in de tuin; het zonnetje dat er op scheen en de strakblauwe lucht erboven. Echt een sprookje. Ik ben nog niet helemaal klaar, morgen maar weer verder. Ik hoop dat ik niemand vergeten ben. Ik heb niet van iedereen een mailadres. (kan natuurlijk nog doorgegeven worden). Maar die mensen die geen mailtje hebben gekregen (excuus), wensen wij vanaf deze plek heel gezellige feestdagen toe en voor het nieuwe jaar 2011 alle goeds.
We hopen dat jullie in Nederland deze barre tijden goed doorkomen en dat de chaos (waarom toch?) niet al te groot zal blijven.
Weet je wat we heel erg gaan missen? Het live-verslag van de Elfstedentocht !

bericht 51
Vandaag had ik een dagje vrij van school, omdat de docenten een studiedag hadden. Wij hebben er dus maar een feestje van gemaakt.
Gisteravond allerlei eten en drinken klaargemaakt en vanmorgen om 6.30 uur opgestaan. Om 7.00 uur zijn we met de auto vertrokken onder een prachtige sterrenhemel en 20 graden vorst.
Na Hagfors hebben we eerst een kleine 100 km. over een onverharde weg naar het noorden gereden. (nou ja, door de vorst was die weg natuurlijk aardig verhard) We hebben het langzaam licht zien worden en om een uur of acht kwam de zon echt op en zette de bomen in een mooie rode gloed. Hoe verder we kwamen, hoe meer sneeuw er lag. Vanaf Malung hebben we de Dal-rivier gevolgd tot Sälen. Daar vroor het 22 graden in de zon. Toen de fjell op (fjell is gebergte boven de boomgrens). Wat een sneeuw!!! Er werd geskied en er stond een groep honden met sleeën aan de weg waar je een rit van een uur in kon maken á 750 Kr. p.p. Dat is ons toch echt te duur, maar we hopen het later nog eens te kunnen gaan doen. De natuur was zo allemachtig prachtig. Adembenemend gewoon. Alinda zat op een gegeven moment gewoon te huilen, omdat ze het zo mooi vond. Toen heb ik van de weeromstuit maar even meegedaan. We hebben een enorme cirkel door de fjell gemaakt en hebben onze soep gegeten bij het meertje waar we afgelopen zomer gekampeerd hadden. Wel even wat anders nu die bevroren was en er een dik pak sneeuw lag. Terug zijn we vanaf Malung over de bergen naar de Klar-rivier gereden en hebben we die gevolgd tot bijna bij Sunnemo. De zon zagen we ondergaan boven op de bergen; heel rood.
Later, toen we bijna thuis waren ging hij nog eens onder. Dat was een rare gewaarwording! We waren toen natuurlijk een heel stuk zuidelijker. Toen dachten we dat er over de heuvel iets in brand stond, omdat er een knalrode gloed hing. Maar op de top zagen we dat het de zon was.
We hadden gehoopt wat wild op de foto te zetten, een eland bijvoorbeeld, maar die heeft zich niet laten zien. Anders zien we nogal eens een vos, maar die liet vandaag ook verstek gaan. We hebben alleen twee reeën geschoten die vlak bij de weg stonden te grazen en toen even mooi gingen poseren voor ons.
Om half vier waren we weer thuis, net voor donker dus en het was toen 15 graden onder nul. Intussen was het wel bewolkt geworden en dan is het dus wat warmer.
De rivieren en meren zijn nagenoeg dicht gevroren. Alleen is het ijs nog niet betrouwbaar natuurlijk.
Het heeft de laatste dagen niet meer bijgesneeuwd. Het vriest een beetje weg. Er ligt misschien een cm. of 5.
Wat hebben we een heerlijke dag gehad. Het is hier zo mooi. Ik zou wel willen dat jullie het ook allemaal eens konden zien. Ons zie je niet meer naar Nederland verhuizen.

bericht 50
We zitten op het ogenblik weer lekker in de sneeuw. Nier zo veel nog, maar voorlopig blijft het denken we wel liggen, omdat het overdag ook niet boven nul graden komt. Gisteren hebben we een mooi autotochtje door het sneeuwlandschap gemaakt. Weer mooie plekjes ontdekt, die ook in de zomer vast heel mooi zijn. Afgelopen week moest ik een keer met 17 graden vorst naar school. Uit Nederland krijgen we allemaal reacties over de kou hier en hoe erg dat wel niet is. Maar ik kan je verzekeren; het is helemaal niet koud als je warme kleren aan hebt. De natte kou boven nul in Nederland voelt veel vervelender aan. De natte kou beneden nul is daar helemaal erg.
Het is om half vier al helemaal donker en 's morgens om half acht wordt het licht. We hebben op tijd de gordijnen dicht (ook vanwege de warmte), doen kaarsjes aan, lezen, breien en luisteren muziek. Heerlijk ontspannen. We hebben nog steeds geen TV, maar we missen die ook helemaal niet.
Op school zit ik nu in groep 3 (van de 4). Samen met een Philippijnse kinderverzorgster, een Peruaanse musicus en een Roemeense veearts. We gaan snel vergeleken met de anderen. Dat is aan de ene kant wel fijn, maar aan de andere kant ook heel vermoeiend. Ik ben al een vrouw op leeftijd hè. Als ik 's middags thuiskom heb ik echt de pijp wel uit. De lezingen op de middagen ga ik niet meer naar toe. Dat kost nog meer tijd en er zijn dan allemaal tolken de lezing aan het vertalen, ook de vragen die gesteld worden. Je hoort maar amper Zweeds, dus dat is zonde van mijn tijd. De vluchtelingen van buiten Europa horen hier veel over de Zweedse samenleving, maar dat is voor mij minder interessant. Bijv. hoe het rode kruis werkt of de politie komt wel aardig overeen met de Nederlandse situatie. Het lezen van Zweeds gaat heel goed, er ontgaat me niet zo veel. Spreken is wat moeilijker, omdat ik nog niet zo veel woorden heb onthouden als ik wel zou willen. Ook de grammatica is nog niet goed. Maar het verstaan van Zweeds is een ramp. Er zijn heel veel dialecten (per dorp wel verschillend), dus je hoort zelden 'schoolzweeds'. Bovendien zijn er heel veel stomme letters, dus het klinkt heel anders dan wat je leest. Toch vindt de docent dat we het heel snel leren.
Door de islamitische klasgenoten was ik uitgenodigd voor hun offerfeest. Heerlijke gerechten gegeten uit Irak, Libanon, Somalië en Eritrea. Dat was op een donderdag. De dag dat de Zweden traditioneel pannenkoeken eten. De docenten vonden het helemaal niet erg om die een keer te missen, voor zo iets heerlijks.
Eind oktober hadden we ineens 2 heksen voor de deur staan die een zak ophielden; of we daar wel wat snoep in wilden doen. Haloween. Ik schrok me wild, dacht aan Sint Maarten in Nederland en dat ik dan altijd een voorraad snoep in huis had. Dat had ik nu helemaal niet. Gelukkig had ik nog een zakje 'hartjes' van mijn afscheidspakket van de SP. Die dus maar aangebroken. De hele avond is er niemand meer gekomen. De volgende avond weer twee. Het is een traditie die komt overwaaien uit Amerika, maar gelukkig nog niet echt aangeslagen is. Ik vind er ook nix aan. Met St. Maarten zingen de kinderen tenminste nog iets en hebben ze lampionnen gemaakt. Dit is alleen maar een soort eisend bedelen.
Vanaf half oktober raakt Zweden al in de kerstsfeer. De winkels zijn er dan helemaal klaar voor. Het is een enorm commerciële toestand. Maar het lijkt er op dat iedereen wekelijks iets koopt en aan de versiering van het huis toevoegt. Tegen kerst moet het dan wel heel mooi worden. De zomerplantenbakken, de graven op het kerkhof en de gemeentelijke plantenbakken zijn leeg gehaald en er zijn dennentakken ingestoken met heideplanten en/of kerstversiering. Het ziet er allemaal heel verzorgd uit.
Er is hier in elk dorp wel een byggdegard (er moet een rondje op de a, maar ik weet niet hoe dat moet). Dat is in de meeste gevallen een groot oud huis, dat niet verkocht wordt als de bewoners zijn overleden, maar waar de erven 'iets' mee doen. Je kunt er bijna altijd iets drinken met huisgebakken lekkernijen. En je kunt het zien als een klein openluchtmuseum. Het oude ambacht van opa is tentoongesteld, of er is een expositie, een winkeltje, een loppis (vlooienmarkt), er worden eenmalige activiteiten georganiseerd of een cursus. Het is een leuke gewoonte. Het oude blijft bewaard en heeft nog nut ook.
Op het ogenblik zijn er in de byggdegards kleine kerstmarkten. Je vind er veel huisvlijt (breien, haken, weven, houtsnijden, leerbewerken, strovlechten, noem maar op). En natuurlijk allerlei thuisgebakken lekkernijen. Leuk om te bezoeken en de dingen te bekijken. We hebben er inmiddels 3 bezocht en we gaan het nog wel een paar keer doen.
Via de Wereldkrant, en het SP nieuws volgen wij de Nederlandse politiek. Wat een ellende!!! Wat die Rutte allemaal met droge ogen durft uit te voeren. En dan het Cda ! En dan is de coalitie afhankelijk van figuren in de PVV die niet deugen en lekker mogen blijven zitten om als stemvee voor Wilders te dienen. En dat stijgt ook nog in de peilingen. De armoedeval gaat met een duizelingwekkende vaart. Wat is dat voor bevolking die dat allemaal wil?
[moest het toch even kwijt]
In Scandinavië is het "allemansrecht". Dat wil zeggen dat iedereen het recht heeft op toegang tot bijna alle gebieden. Je mag dus wel een groot stuk natuur (meestal bos) tot je eigendom kunnen rekenen, maar iedereen heeft het recht om dat gebied te betreden en ook gebruik van te maken. Zo mag je bessen en paddestoelen plukken voor eigen gebruik, vissen, vuurtje stoken, of wandelen. Een hek om je terrein en bordjes verboden toegang is dus not-done. Toevallig hebben wij een hek om de tuin, omdat ons huis een kinderopvang is geweest. Dan moet het vanwege de veiligheid natuurlijk. Maar we zijn wel de enige in het dorp. We lopen dus rustig door andermans tuin om een kortere route te nemen. De beleefdheid gebiedt wel dat je langs de rand van de tuin loopt. Bij een meer hier in de buurt is een Duitser komen wonen. De weg naar het meer is wettelijk van hem, maar al eeuwen wordt die weg gebruikt door iedereen om bij het meer te komen. Die Duitser heeft nu een slagboom geplaatst en een bord 'verboden toegang'. De bevolking heeft hem er op aangesproken, maar hij laat het zoals het is. Men is uiterst verbaasd dat die man de traditie van het land gewoon overboord zet en de grond als Zijn eigendom claimt.
De natuur is van iedereen. Je mag alles uit de natuur gebruiken. Op een paar beschermde planten na. (kerstbomen uit het bos halen staat een hoge boete op) De Zweden gaan ook heel zorgvuldig met de natuur om. Misschien wel juist omdat er een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid ligt. Het is eigenlijk van niemand en dus van iedereen.
Het is trouwens best leuk om van diverse kanten te horen dat je gemist wordt en dat je werk gewaardeerd werd. Dat kun je maar beter nog bij leven horen hè.
Nou ik mis het vele werk niet dat ik in Nederland deed. Wel de mensen waar ik mee werkte. Daarom is het heel fijn om via de mail, post of skype contact te hebben.
Om elf uur heeft Alinda sneeuw geruimd; het is nu kwart voor één en het mag wel weer. Het sneeuwt maar door. Mooie schone wereld. De camper hebben we ingepakt in een groot zeil van 20x7 meter. Die moet zo de winter maar overleven. Dan kan hij in de zomer dienen als overnachtingsplek voor gasten. (net als de twee tweepersoons logeerkamers en de tentruimte in de tuin)

bericht 49
Vanmorgen was ik een kwartier te laat op school. Gisteravond is het gaan sneeuwen, dus moest ik vanmorgen eerst sneeuwruimen. Er ligt wel zo'n 6/7 cm. mooie droge sneeuw. Het is een mooie wereld zo. Er werd helemaal niet geschoven, dus ik ben nu wel blij met de spijkerbanden. De temperatuur komt nauwelijks nog boven nul uit. Maar helaas........aan het eind van de week zal het gaan regenen. Men zegt dat de twee eerste keren dat het sneeuwt het weer wegsmelt. Pas de derde keer blijft het liggen. We hebben al een keer een klein wit vliesje gehad. Ik weet niet of dat meetelt. Ik hoop maar dat het niet glad wordt met regen op de sneeuw.
Dat ik op school nu mijn eigen programma mag afwerken is wel lekker. Zo schiet het meer op.
Als ik 5 morgens per week naar school ga, komt er 's middags niet zo veel meer van werken, omdat we dan ook nog gaan wandelen. We doen nog wel iets hoor, maar lezen, breien, muziek luisteren is dan wel een heerlijke ontspanning. In Nederland regent het nog steeds warm water lezen we in de krant. Nou, wij zijn blij met dit mooie weer hier.

bericht 48
De afgelopen week had ik herfstvakantie van school. Ik heb er zelf nog 3 morgens bij genomen, omdat ik wel eens wat in huis wilde opschieten. En dat is goed bevallen.
De Zweedse les gaat vreselijk langzaam, omdat er zo veel niet-Europeanen en niet zo gemotiveerde leerlingen bij zitten. Ik heb het er met de docent over gehad, dat ik dat toch wel zonde van de tijd vind. Nu krijg ik andere boeken en mag ik voor mezelf werken. Hij komt dan steeds even bij me langs om vragen te beantwoorden en dergelijke. Ook krijg ik boeken en CD-s mee naar huis. Zo gaan we dan dus vanaf morgen verder. Ik hoop dat ik dan wat sneller door de stof heen kom. Het lezen en praten gaat best al lekker, maar het verstaan van de Zweden is een ramp. Daar oefen ik trouwens ook veel te weinig mee, omdar we bijna niemand echt spreken. Dan moet dan later maar eens.
Alinda gaat niet naar Zweedse les, omdat zij officieel in Nederland woont en dus ook geen persoonsnummer heeft. Ze zou dan alles zelf moeten betalen. Zij doet het met wat ik mee naar huis neem.
We hebben ook regelmatig een excursie van school of een lezing. Zo waren we op bezoek in een bejaardentehuis. De bewoners hadden een mooie kamer met een pantry, een slaapkamer en een eigen douche/wc. Er waren 3 afdelingen met elk 12 bewoners. Op elke afdeling werken overdag en 's avonds 4 verzorgenden en 's nachts één. Er zijn hier wel bejaardenhuizen of gezinsvervangende tehuizen, maar men streeft er naar om de mensen zo veel mogelijk in hun eigen huis te laten wonen. Er is dan ook genoeg thuiszorg beschikbaar. Als het moet ook dag en nacht. Ik weet van een totaal verlamde jongeman die zelfstandig woont en 24 uur per dag iemand bij zich heeft. De verzorgenden zijn in dienst van de gemeente en rijden in een auto van de gemeente. Je ziet er inderdaad heel veel rijden.
Ook hadden we een lezing van een wethouder. Om ons te vertellen over de Zweedse politiek. Die verschilt bijna niet van de het Nederlandse systeem. Hij vertelde dat in Hagfors volgend jaar begonnen wordt met de bouw van een methanolfabriek. Dat gaat 500 arbeidsplaatsen opleveren en als de fabriek klaar is zijn er 200 personeelsleden nodig. Dat is een enorme push voor een gemeente waar 1/3 van de bevolking 65+ is. Er zijn dan ook natuurlijk veel meer gezondheidszorgers, onderwijzers e.d. nodig. Zweden bouwt die fabriek, omdat ze onafhankelijk van olie wil worden. Er gaat dan veel meer GFT opgehaald worden en er is natuurlijk heel veel hout en houtafval in dit land. Let wel: voor elke gekapte boom moeten er 2 nieuwen geplant worden.
Nadat we vorige week een paar dagen met veel regen hadden (net als in Nederland) is het nu al weer een poosje lekker zonnig met flinke vorst 's nachts. De zon staat de hele dag op het raam en verwarmt alles dus lekker. Scheelt een hoop stookkosten. Heerlijk weer is het zo.
Als het even kan wandelen we elke dag. Alleen heb ik steeds meer last van mijn versleten heup. Er zijn al dagen geweest dat ik bijna helemaal niet kon lopen vanwege de pijn. Ik ben bang dat ik me een nieuwe heup moet laten aanmeten. Daar zit ik niet echt op te wachten. Maar goed nu gaat het weer goed en loop ik elke dag weer een mooi stukje in de prachtige natuur hier.
Op het ogenblik, zondagmorgen 11.45 uur, schijnt de zon, is de lucht mooi blauw met een enkel wolkje en is het -2 graden.
Van de buurman hoorden we dat de elandenjacht niet zo veel had opgeleverd. Er waren er niet zo veel omdat er hier in de buurt 10 wolven zitten. Ik vraag me af of elanden daarvoor echt op de loop gaan. Maar goed, er zijn er tenminste niet zo veel geschoten.
Alinda is begonnen met breien en ik ben met haar mee gaan doen. 's Avonds met een muziekje er bij of Zweedse les en je hebt geen TV nodig. We hebben trouwens nog steeds geen schotelantenne gekocht. Helemaal geen haast mee.
Op 1 november was het allerzielen/allerheiligen. Dat wordt hier gevierd op de 1e zaterdag na 1 november, omdat mensen meestal van ver moeten komen om de graven van hun geliefden te bezoeken. Er staan meestal wel wat kaarsen op de graven te branden, maar nu staat het kerkhof vol kaarsen. Ook op de muur rondom het kerkhof. Dat doet ons wel wat. Het is ontroerend om dat met z'n allen te beleven. En in het donker een prachtig gezicht. Alleen zijn wij eerst naar de kerkdienst gegaan en dan hadden we niet moeten doen. De tenen staan ons dan krom in de schoenen. De volgende jaren gaan we, net als de meeste Zweden trouwens, gewoon in stilte op het kerkhof onze kaarsjes branden en herdenken. Jammer dat het in Nederland niet meer gebeurd.
Een hartelijke groet van ons beiden.